PODEJŚCIE NIEDYREKTYWNE CARLA ROGERSA cz.1

Carl Rogers jako jeden z głównych przedstawicieli psychologii humanistycznej był pionierem nowej metody terapeutycznej zwanej podejściem skoncentrowanym na osobie (zwanej również podejściem niedyrektywnym). Metoda ta odchodziła od wszelkich teoretycznych założeń i modeli na rzecz głębokiej wiary w potencjalne zasoby jednostki i zgodnie z fenomenologicznym założeniem, na skupieniu się przede wszystkim na subiektywnych doświadczeniach klienta.

Zgodnie z tymi postulatami C. Rogers w swojej praktyce psychoterapeutycznej stawiał klienta w pozycji osoby, która wie najlepiej co mu jest i w jakim kierunku powinien podążać. Zadanie terapeuty zaś, jest uważne obserwowanie zachodzących procesów i umiejętne ich wspomaganie bez własnych interpretacji i sugestii.

Siłą napędową będącą podstawą koncepcji C. Rogersa jest tendencja do samo urzeczywistniania. Podobnie jak wszystko co żyje w naturze, jednostka ludzka ma wrodzoną motywację do realizowania swojego potencjału, do dążenia do doskonałości. Choć dążenie to jest powszechnym zjawiskiem jednak u różnych jednostek może różnie się przejawiać. Samourzeczywistnienie jest tendencją organizmu jako całości. Jednak często przebiega z zakłóceniami gdy poszczególne części organizmu „… były przedmiotem negatywnego oddziaływania różnorodnych warunków środowiskowych, zarówno fizycznych, jak i psychicznych.”. Czasem „…może być nawet zahamowana lub zupełnie zatrzymana.”¹. Zakłócenia te przejawiają się różnymi negatywnymi psychicznymi objawami jak wewnętrzne cierpienie lub lęki.

Rogers w trakcie swojej praktyki sformułował pojęcie Ja, które „…nie jest niezmiennym bytem, ale wytworem reakcji człowieka na doświadczenie.”². Często mamy zmienne określenia siebie samego, które są zależne „… nie tylko od tysięcy doświadczeń i uwarunkowań, na które składa się moja przeszłość, ale również od nieprzewidywalnych zdarzeń i interakcji, pojawiających się w każdej chwili mojego życia.”³ . Raz uważamy swoje Ja za szczęśliwe i radosne by za jakiś czas określić je jako zrozpaczone i smutne.

Niezwykle ważną w dążeniu do samo urzeczywistnia jest zaspokojenie potrzeby uznania. Jest to silna potrzeba bycia zauważonym i „potwierdzonym” przez inne osoby, która warunkuje następnie uznanie dla samego siebie. W przeciwnym wypadku gdy osoba (dziecko) dorastało w ciągłym klimacie krytyki lub sprzecznych ocen może wytworzy się u niego poczucie cierpienia i zalęknienia. Rogers zwraca szczególną uwagę by w pogoni za uznaniem nie uważać siebie: swojego zachowania, myśli i uczuć za wartościowych tylko w sytuacjach gdy inni tak uważają. Co może skutkować introjekcją czyichś wartości, a co z kolei blokuje drogę do samourzeczywistnienia.

Potrzeba uznania dla samego siebie jest ściśle powiązana z wewnętrznym umiejscowienie oceny.⁴ Wiara w wiarygodność własnych opinii i poglądów jest warunkiem niezaburzonego rozwoju. Często osoby z różnymi zaburzeniami psychicznymi opierają się na osądach zewnętrznych autorytetów lub posługują się wieloma sprzecznymi. Wewnętrzne umiejscowienie oceny jest warunkiem do prawidłowego i autonomicznego funkcjonowania osoby.